Melkpoeder: het éne eiwit is het andere niet

De keuze in kalvermelkpoeders is reuze. Wie werk maakt van de jongvee opfok verdiept zich in de verschillen in kwaliteit van de poeders, geeft Nina Hennes, werkzaam bij Research & Development FrieslandCampina aan. Een belangrijk nutriënt voor het kalf is eiwit. 'Welk type eiwit zit er in het melkpoeder wat u aan de kalveren voert?'
Melkpoeder: het éne eiwit is het andere niet

Welk eiwit is het meest geschikt voor kalveren?

Net als bij melkpoeders zijn ook eiwitten in verschillende soorten en maten verkrijgbaar. De vraag luidt wat de beste eiwitten zijn voor de jongste kalveren, die natuurlijk alleen het allerbeste verdienen. ‘De beste resultaten in de opfok haal je met een kalvermelkpoeder gebaseerd op 100% zuivel eiwit. Die eiwitten kunnen de jonge dieren het best verteren’, geeft Nina Hennes aan. ‘Plantaardige eiwitten zijn een economisch alternatief, maar zijn minder goed verteerbaar. Gehydrolyseerd tarwe eiwit is nog een redelijk alternatief, maar bijvoorbeeld soja eiwit vermindert de verteerbaarheid significant en heeft een negatieve impact op groei en gezondheid van het kalf’. 100% zuivel eiwit dus!

 

 

Wat maakt melkpoeder beter dan koemelk?

100% zuivel eiwitten zou pleiten voor het voeren van koemelk, maar dat is door de variërende samenstelling en verhoogde kans op ziekte overdracht minder geschikt om te voeren aan de kalveren, geeft Hennes aan. ‘Bovendien mis je toch een aantal belangrijke mineralen in koemelk, die in melkpoeder genoeg en constant aanwezig zijn, denk aan ijzer, belangrijk voor onder andere zuurstoftransport en afweer.’ Daarbij geeft ze aan dat de kans op ziekteverwekkers en daarmee gezondheidsproblemen groter is bij het voeren van koemelk. ‘Ingrediënten van kalvermelkpoeder zijn gepasteuriseerd, dus ziektekiemen zijn onschadelijk gemaakt. Daarbij zijn er gezondheid ondersteunende additieven als pre- en probiotica en organische zuren aan melkpoeder toegevoegd om de vertering te verbeteren en een gezond darmstelsel te stimuleren.’

Nina Hennes
Research & Development

Welke verschillende zuivel eiwitten zitten er in melkpoeder?

De zuivel eiwitten in melkpoeder kunnen afkomstig zijn uit wei, dat overblijft na de kaasproductie, maar ook uit magere melk of caseïnaat dat overblijft na het maken van boter. ‘Alle drie de eiwitbronnen hebben andere eigenschappen in de lebmaag van de kalveren’, legt Hennes uit. ‘Wei eiwitten zijn kleine moleculen, stromen snel door naar de dunne darm en zijn makkelijk en snel verteerbaar.’ Het eiwit uit magere melk bestaat voor 80% uit caseïne-eiwit, een groot molecuul dat via stremming in de lebmaag onder invloed van renine een voorverteringsstap vereist alvorens het in de dunne darm geabsorbeerd kan worden. De vertering is dan ook geleidelijk. Caseïnaat is caseïne eiwit wat tijdens het proces in de fabriek al een voorverteringsstap heeft ondergaan. Het vlokt nog wel wat in de lebmaag, daardoor ligt de verteringssnelheid tussen wei en magere melk in.

Welk eiwit is het best?

In verschillende proeven die FrieslandCampina heeft uitgevoerd zijn er geen verschillen in groei en gezondheid van kalveren geobserveerd wanneer een kalvermelkpoeder met dezelfde specificaties op basis van magere melk, wei of caseïnaat zijn vergeleken. Welk type kalvermelkpoeder past dan het best? Dat is afhankelijk van de gezondheidsstatus van het bedrijf en wat bij een veehouder past. Bij onbeperkt voeren via de emmer of via een drinkautomaat zullen kalveren verdeeld over de dag kleinere porties melk opnemen. Hier is een melkpoeder op basis van caseïnaat of wei uitermate geschikt voor. Bij emmervoedering waarbij dieren 2 keer per dag een grote hoeveelheid melk ontvangen kan een melkpoeder op basis van magere melk goede resultaten opleveren, omdat de grote plas melk dan meer geleidelijk verteerd wordt. Dit hangt echter ook samen met de gezondheidsstatus van een bedrijf. Wanneer op een bedrijf gezonde kalveren staan, die goede biest hebben gehad en waar de infectiedruk laag ligt, kan emmervoedering met grotere hoeveelheden melk per portie ook perfect gaan met een op caseïnaat of op wei gebaseerd product. Dus maar net hoe de ervaring is van de veehouder!

Hoe weet je welk eiwit in de melkpoeder zit?

‘Kijk op het label op de zak’, adviseert Hennes. ‘Het meest gebruikte ingrediënt in de melkpoeder staat vooraan.’ Overleg ook met je voeradviseur of jongveespecialist!

Overstap-service

Wilt u ook uw kalveren van Kalvolac laten genieten? Maak dan gebruik van de overstapservice. In 3 stappen weet u precies welk product het beste bij u en uw kalveren past.

Lees meer

Neem contact op

Wilt u meer informatie of een persoonlijk advies? Neem contact op met één van onze opfokspecialisten.

Contactformulier
Klik hier
Lees ook

Dierenarts Eric van der Velden: ‘longen essentieel voor topproductie’

Niet diarree, maar luchtwegproblemen zijn in de kalverhouderij met stip gezondheidsprobleem nummer één, vertelt dierenarts Eric van der Velden van dierenartsenpraktijk Thewi uit Tilburg.

Lees verder